Romatoloji Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir?

0
29
Romatoloji Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Romatoloji Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir?

“Her yerim ağrıyor, kemiklerim , eklemlerim , başım , gözüm…” mü diyorsunuz, öyleyse okumanızda fayda var.

Romatizmal hastalıkların (eklemler, yumuşak dokular, kalıtsal bağ dokusu hastalıkları, vaskülit ve otoimmün hastalıklardaki klinik problemler dahil) teşhis ve tedavisi ile ilgilenen Romatoloji nedir? Hangi hastalıklara bakar? gibi bilinmesi gerekenleri sizler için derledik

Romatoloji Nedir?

Romatoloji, eklemler, yumuşak dokular, otoimmün hastalıklar ve kalıtsal bağ dokusu hastalıklarıyla ilgilenen iç hastalıkları ve pediatride bir alt uzmanlık alanıdır. Vücudumuzun hareket etmesini sağlayan kaslar, kemikler, eklemler ve bu yapıları birleştiren bağlarda ağrı ve hareket kısıtlılığına, bazen de şişlik ve şekil bozukluğuna neden olan hastalıklara, genel olarak romatizma adı verilmektedir. Bir romatolog, romatizmal hastalıkların tanı, tedavisi ve tedavisinde uzmanlaşmıştır.

Romatoloji Hangi Hastalıklara Bakar?
Romatoloji Hangi Hastalıklara Bakar?

Romatoloji Hangi Hastalıklara Bakar?

Romatizmal hastalıklar, iltihaplanma ve oto-bağışıklık koşullarıdır ve bir romatolog tarafından tedavi edilebilecek 200’den fazla hastalık vardır. Romatologların tedavi ettiği bazı hastalıklar şunlardır:

  • Osteoartrit
  • Romatoid artrit (RA)
  • Lupus
  • Spondiloartropatiler – ankilozan spondilit (AS) ve psoriatik artrit (PsA)
  • Sjögren sendromu
  • Gut
  • Skleroderma
  • Vaskülit
  • Enfeksiyöz artrit
  • Juvenil idiyopatik artrit
  • Polimiyalji romatika
  • Behçet Hastalığı
  • Ailevi Akdeniz Ateşi

Romatoloji ayrıca yumuşak doku hastalıkları ile de ilişkilidir ve romatologlar bunlardan birçoğunu tedavi eder:

  • Fibromiyalji
  • Bel ağrısı
  • Tenis veya golfçü dirseği
  • Olekranon bursit

Bir romatolog kemik de dahil olmak üzere romatoloji hastalıklarını da tedavi edebilir.

Bunlar:

  • Fluorosis
  • Osteoporoz
  • Osteomalazi
  • Renal osteodistrofi
  • Raşitizm

Eklemleri etkileyen birçok genetik bozukluk, romatologlar tarafından da incelenebilir:

  • Akondroplazi
  • Ehlers-Danlos sendromu
  • Aşırı uzayabilir eklemler
  • Marfan sendromu
Romatoloji Hastalıkları Nasıl Anlaşılır? 
Romatoloji Hastalıkları Nasıl Anlaşılır?

Romatoloji Belirtileri Nelerdir? Romatoloji Hastalıkları Nasıl Anlaşılır? 

Artrit (eklem iltihabı)

Eklem iltihabı “artrit” olarak isimlendirilmektedir.

Normalde oynar eklemleri saran kapsülün, iç yüzeyini kaplayan bir zar olup, bu zar eklemin hareket sırasında kayganlığını kolaylaştıran eklem sıvısını salgılar. Bu sıvı normal şartlar altında az miktardadır. Artrit varlığında, bu zarın iltihaplanması, kalınlaşması ve eklem sıvısının çok miktarda salgılanması söz konusudur. Artrit gelişen eklem şiş, sıcak, ağrılı, hareketleri kısıtlıdır, bazen kızarık görünümde olabilir.

Eklemde hareket kaybı

Her eklemin özelliğine bağlı olarak, stabilitesinde (sağlamlığında) ya kemik yapı ya da yumuşak dokular daha önemli rol oynamaktadır. Bir eklemin hareket sınırı ne kadar fazla ise stabilite (sağlamlık) için çevresindeki yumuşak doku desteğine o kadar çok ihtiyaç duyar. Yumuşak dokuyu tutan hastalıklarda eklemlerde hareket kaybı görülür.

Eklemlerde hareket kısıtlığı

Eklemi çevreleyen yumuşak dokuların sağlamlığı ve esnekliği, eklem yapılarının şekli ve ilişkisi hareket açıklığını etkiler. Eklem hareket açıklığı genelde yaşla azalır. Eklemde hareket kısıtlılığı varsa eklem hareket açısı azalmıştır.Kadınlarda erkeklere göre yaşla birlikte eklem hareket açıklığı daha fazla azalır. Bu nedenle kadınlarda eklem hareket kısıklığı şikayeti daha fazla görülür. Bir eklemdeki hareket kısıtlılığının eklem kapsülü ya da kapsül dışı nedenleri olabilir.Hareket kısıtlılığına yol açabilen hastalıklara örnek olarak; artrit yani eklem iltihabına bağlı ödem,diğer nedenlere bağlı şişme, kontraktür, eklemde adezyon, mekanik blokaj, menisküs yırtığı, avasküler nekroz, spinal disk hernisi verilebilir.

Eklem sertliği

Bir eklemin hareketlerinin bir veya birden fazla yöne olmak üzere doğuştan veya sonradan olma nedenlerle kısıtlanması demektir.

Eklem sertliklerinin bir çok nedeni vardır. Sertlik doğuştan olabileceği gibi, yaralanma ve travmalardan sonra, romatizmal hastalıklar, kireçlenmeler, eklem ve ekleme komşu bölgelerin iltihabi hastalıkları sonucu, özellikle kırık, çıkık veya ekleme olan darbelerle ve ameliyat sonrası eklemlerin erken alçıya alınması sonucu gelişebilir.

Eklem ve kemiklerde şişme, şişlik

Genellikle eklem içinde ve etrafı dokulardaki yangıya yani inflamasyona bağlı olarak gelişen şişlik başlıca osteoartrit, romatoid artrit, bursit ve travma sonucu görülür. Bununla birlikte kemiklerde ve eklemlerde osteoid osteoma, enkondrom gibi tümöral oluşumlara bağlı olarak ağrılı yada ağrısız şişlik görülebilir.

Kalça ağrısı

Kalça eklemi vücudun ağırlığını taşıyan, geniş yüzeyli, çevre yumuşak doku tarafından desteklenmiş eklemdir.

Kalça ağrısı eklemin kendisinden, komşu dokulardan, iç organlardan ve bel bölgesinden kaynaklanabilir. Kalça ağrısı hastalığın türüne göre farklı bölgelerde hissedilebilir. Ağrı kalçanın önünde, arkasında, kasıkta, dış tarafında hissedilebilir. Bazen dize kadar yayılan ağrılar olabilir.Kalça ağrısına neden olabilecek bazı hastalıklar belli yaş gruplarında daha sık görülür. Bu yüzden tanı koyarken hastanın yaşının göz önünde bulundurulması gerekir. Bebeklik ve çocukluk döneminde gelişimsel kalça bozuklukları, kalçanın mikrobik hastalıkları, iltihaplı eklem romatizmaları, kalça ekleminde kaymalar görülebilir.Gençlerde ve orta yaşlı bireylerde özellikle dinlenme sonrası artan, gece hissedilen, tutukluk hissi ile seyreden kalça ağrılarında iltihaplı eklem romatizmaları akla gelmelidir. İleri yaşlarda kalça kireçlenmesi, travma ile ilişki olabilen kalça kırıkları akılda tutulmalıdır.Kalça çevresindeki yumuşak dokulardan kaynaklanan bursitler, tendinitler, kas zorlanmaları herhangi bir yaşta ağrının kaynağı olabilir.Nadiren kalça eklemini etkileyen kötü huylu hastalıklar görülebilir.

Ayrıca kalça ağrısı olan bireylerde ağrı kaynağı olarak bel fıtıkları, iç organ sorunları da akılda tutulmalıdır.

Kas ağrısı - Kas ağrısı nedir?
Kas ağrısı – Kas ağrısı nedir?

Kas ağrısı – Kas ağrısı nedir?

Kaslar vücudumuzda hareketleri sağlayan ana yapıdır.Her hareketi sağlayan özel kas grupları vardır. Kas ağrısı bazen bu özel gruplarda bazen de tüm vücutta hissedilir. Hissedilen bu ağrı genellikle sızı şeklinde veya yanıcı tarzda olur ve diğer bölgelere yayılabilir.

Kas ağrısının nedenleri nelerdir?

Kas ağrıları ya da diğer bir deyişle yumuşak doku romatizmaları ya kaslarda zorlanmayla ya da fibromyalji gibi vücudun ağrı yorumlama mekanizmalarında bozuklukla ortaya çıkabilir. Kas ağrılarının belirgin bir bulgu olarak karşımıza çıktığı diğer hastalıklar miyofasial ağrı sendromu polimyaljiaromatika, miyopatiler ve D vitamini gibi bazı vitamin ve Magnezyum gibi bazı minerallerin eksiklikleridir. Demir eksikliği anemisi ve tiroid bozuklukları da kas ağrısı yakınmalarına neden olabilir.

Romatizmal Hastalık Belirtileri Nelerdir?
Romatizmal Hastalık Belirtileri Nelerdir?

Romatizmal Hastalık Belirtileri Nelerdir?

Romatizmal hastalıklar çok farklı türleri olması nedeniyle çeşitli şikayetlerle kendisini gösterebilmektedir. Artrit romatizmal hastalıkların en belirgin özelliğidir. Eklem iltihabı anlamına gelen artrit oynar özellikteki eklemlerin iltihabı demektir.

Romatizmal hastalıkların erken ve önemli bulgusu nedir?

Sabahları daha yoğun hissedilen eklem ağrısı ve tutukluk artritin en erken ve en önemli bulgusudur.

Özellikle el ve ayak eklemlerinde hareketsizlikle artan ağrı ve sabah tutukluğu bir romatizmanın ilk işareti olabilir.

Sabahları yoğun hissedilen bel ağrısı da iltihaplı omurga romatizması açısından dikkate alınması gereken şikayetlerdendir.

Romatolojik hastalıklarda yapılan tetkik ve uygulamalar nelerdir?
Romatolojik hastalıklarda yapılan tetkik ve uygulamalar nelerdir?

Romatolojik hastalıklarda yapılan tetkik ve uygulamalar nelerdir?

Romatizmal hastalıkların tanısında rutin kan tetkikleri dışında hastalığa özgü oto- antikor olarak adlandırılan kan testlerinden, genetik analizlerden ve görüntüleme yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Tanı için cilt, tükrük bezi ve sinir biyopsileri uygulanabilmektedir.